Waar vroeger klassieke en lange namen enorm populair waren, zien we tegenwoordig steeds meer modernere, kortere en internationalere alternatieven. Uit een analyse van de Nederlandse Voornamenbank blijkt dat klassieke namen steeds meer terrein verliezen en daar zijn verschillende redenen voor.
De verschillen met vroeger hadden niet groter kunnen zijn: in 2024 waren jongensnamen als Noah, Luca, Lucas, en Liam nog ontzettend in trek, maar in 1925 behoorden Johannes, Jan, Cornelis, Hendrik, Willem, Pieter, Gerri, Petrus, Jacobus en Wilhelmus tot de meest gekozen namen voor pasgeborenen. Vijf decennia later, in 1975, stonden nog maar een aantal van deze klassieke namen, zoals Johannes, Jan, Hendrik en Cornelis nog steeds hoog op de lijst. Moderne namen zoals Jeroen, Dennis, Patrick, Martijn, Marcel en Richard wonnen juist terrein.
Van Maria en Johanna naar Emma en Nora
Ook bij meisjesnamen is het contrast groot. In 2024 werden namen als Emma, Nora en Julia veelvuldig gekozen, maar in 1925 stonden juist namen als Maria, Johanna, Anna, Cornelia, Elisabeth, Helena, Margriet, Gerarda, Wilhelmina en Catharina bovenaan de lijst. Precies vijftig jaar later, in 1975, bleven nog maar een aantal klassieke namen zoals Maria, Johanna, Anna en Cornelia populair, maar groeiden namen als Monique, Esther, Sandra, Bianca, Wendy en Linda ook in populariteit.
Vernoemingsnamen komen steeds minder vaak voor
Gerrit Bloothooft, naamkundige en coördinator van de Nederlandse Voornamenbank, erkent dat traditionele vernoemingsnamen flink in populariteit zijn gedaald. „We geven nu heel andere voornamen aan kinderen dan vroeger. De traditionele vernoemingsnamen zijn van meer dan 75% naar minder dan 5% teruggevallen, en daar zijn in de loop van de twintigste eeuw modenamen voor in de plaats gekomen.”
Verklaring voor minder klassieke en traditionele namen
Ook streekgebonden namen komen minder vaak voor. “Een regionale naam moet niet alleen lokaal populair zijn maar ook door vernoeming aan volgende generaties worden doorgegeven. En ook moet er niet ver verhuisd worden. Aan die voorwaarden is de laatste decennia steeds minder voldaan. De oude, streekgebonden voornamen zullen daarom op den duur verdwijnen. Jammer misschien, ook al komen daar nieuwe, modieuze namen voor in de plaats.”
Daarnaast hebben ook culturele invloeden en media volgens Bloothooft een grote impact op de keuze van voornamen. „De culturele dominantie van de Verenigde Staten is daarin ook zichtbaar. Via (sociale) media komen ouders in contact met de Amerikaanse cultuur. Als ze die aantrekkelijk vinden, kunnen ze besluiten om een voornaam voor hun kind te kiezen die in Amerika populair is.”
Ook recente trends zoals dubbele medeklinkers in namen, zoals Finn, Jaxx, Tess of Lynn laten zien hoe media en cultuur het naamgebruik beïnvloeden. „De inspiratie van ouders die voor een verdubbelde eindmedeklinker kiezen in de naam van hun kind zal vooral zijn oorsprong hebben in roepnamen die elders niet officieel geregistreerd worden maar via de (sociale) media wel bekend zijn. Ze voldoen in ieder geval aan de huidige algemene trend van kort en stoer.”
Identiteit en originaliteit is belangrijker
Ook blijkt identiteit en originaliteit tegenwoordig een stuk belangrijker dan traditie. Na 1960 is de variatie in voornamen sterk toegenomen. Vroeger werden er per jaar enkele honderden unieke namen gegeven, tegenwoordig duizenden per jaar. Bloothooft legt uit dat deze groei in variatie ook een afspiegeling is van identiteit. „Het is de hoofdstroom van moderne ouders die openstaan voor nieuwe modenamen (…). Differentiatie in voornamen is ook differentiatie in identiteit en weerspiegelt sociaal-culturele positionering.” Huidige babynamen laten zien dat betekenis, identiteit en originaliteit steeds meer de boventoon voeren, terwijl traditie juist naar de achtergrond verschuift.
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
