Een groot deel van de Nederlandse kiezers heeft weinig vertrouwen in de landelijke politiek. Ook verwachten ze niet dat het na de komende verkiezingen beter wordt.
Dat blijkt uit het Prinsjesdagonderzoek van Ipsos I&O in opdracht van de NOS.
Vertrouwen in de politiek weer ingezakt
Na een korte opleving vorig jaar is het vertrouwen terug op het gemiddelde van de afgelopen jaren. Nog maar 29 procent van de kiezers zegt een beetje tot veel vertrouwen te hebben in de politiek. Maar liefst 68 procent heeft weinig tot zeer weinig vertrouwen.
De belangrijkste reden voor dat wantrouwen: de politiek lost te weinig op, werkt niet samen én is vooral met zichzelf bezig. Bijna driekwart van de ondervraagden denkt er zo over, ongeacht politieke voorkeur.
Kiezers zijn vooral negatief over het beleid rond asiel en migratie (68 procent ontevreden), de woningmarkt (64 procent) en de gezondheidszorg (53 procent). Vooral onder kiezers van PVV (87 procent) en JA21 (92 procent) is de onvrede over immigratie en asiel groot.
Vertrouwen onder partijen
Vorig jaar, bij de start van het kabinet van PVV, VVD, BBB en NSC, had nog 44 procent vertrouwen in de politiek. Vooral lager en middelbaar opgeleiden voelden zich toen gehoord, zegt onderzoeker Asher van der Schelde (Ipsos I&O).
„Deze groepen stemmen bovengemiddeld vaak PVV en BBB. Met het aantreden van het kabinet-Schoof hoopten zij dat hun belangen beter bediend zouden worden. Dat is niet gelukt, waardoor het vertrouwen ook onder deze groepen weer terug is op het niveau van voor de vorige verkiezingen”, aldus Van der Schelde tegen de NOS.
Onder PVV-kiezers daalde het vertrouwen van 50 naar 14 procent, bij BBB van 57 naar 13. VVD’ers zijn nog het meest positief: onder hen daalde het vertrouwen van 73 naar 53 procent. Ook bij kiezers van D66 (51 procent) en GroenLinks-PvdA (50 procent) is relatief veel vertrouwen.
De aanhang van NSC, waarvan vorig jaar nog 55 procent vertrouwen had in de politiek, is grotendeels verdwenen. In peilingen staat de partij vrijwel op nul zetels.
Somber over economie
Ook over de economie zijn de verwachtingen negatief. 44 procent denkt dat Nederland er volgend jaar slechter voorstaat, slechts 7 procent verwacht groei. De rest voorziet geen grote verandering of weet het niet.
Met name kiezers van PVV (55 procent), BBB (52 procent) en SP (59 procent) verwachten een verslechtering. Onder mensen met een minimuminkomen denkt meer dan de helft (53 procent) dat de economie achteruitgaat, ondanks de uitgelekte verwachting van het kabinet dat de koopkracht in 2026 gemiddeld met 1,3 procent stijgt.
Steun voor Oekraïne groeit
Ten opzichte van vorig jaar is er meer draagvlak om Oekraïne te blijven steunen: 63 procent vindt dat Nederland door moet gaan, tegenover 58 procent een jaar geleden. Voor het CDA-plan om via een belastingverhoging extra geld voor defensie vrij te maken, is minder steun. Slechts 31 procent is voor, 38 procent is tegen.
De zogenoemde spreidingswet, die bepaalt dat gemeenten naar rato asielzoekers moeten opvangen, verdeelt de kiezers. 32 procent wil dat de wet wordt ingetrokken, 45 procent is het ermee eens.
Kabinet krijgt een magere voldoende
Het demissionaire kabinet kan niet op veel enthousiasme rekenen. Slechts 15 procent van de kiezers is tevreden, hetzelfde percentage als in april toen het volledige kabinet-Schoof nog aantrad. De val van het kabinet heeft daar dus weinig aan veranderd.
Demissionair premier Dick Schoof is bij 86 procent van de kiezers bekend en krijgt gemiddeld een 5,1 als rapportcijfer. Minister van Financiën Eelco Heinen, die vanmiddag de Miljoenennota presenteert, scoort hetzelfde cijfer. Hij is bij 31 procent van de Nederlanders bekend.
Slechts 18 procent verwacht dat de politiek na de verkiezingen van 29 oktober beter gaat functioneren. Vooral kiezers van GroenLinks-PvdA, CDA en D66 zijn daarin relatief positief, met zo’n 30 procent. 37 procent denkt dat er niets zal veranderen, de overige 45 procent weet het niet of is neutraal.
/b
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
