Een WhatsAppgroep met klasgenootjes of vriendjes klinkt misschien heel gezellig, maar de realiteit blijkt vaak anders te zijn. Nieuw onderzoek van Helpwanted wijst uit dat een kwart van de jongeren minstens één keer per maand wordt buitengesloten in dit soort chats en dat de groepsdruk er enorm is.
Uit het onderzoek, waarvoor ruim 1000 jongeren van 10 tot 20 jaar werden ondervraagd, blijkt dat de helft van de jongeren weleens online wordt buitengesloten en dat dit bij één op de vier jongeren (23 procent) minstens één keer per maand gebeurt. Het online buitensluiten komt vooral in groepschats voor en blijkt ernstige psychische gevolgen te hebben zoals slapeloosheid, sociaal isolement en depressieve gevoelens.
Jongeren die online worden buitengesloten geven aan dat ze zich verdrietig (43 procent), boos (35 procent) en eenzaam (30 procent) voelen. Ongeveer een kwart van de jongeren voelt zich door online uitsluiting regelmatig depressief of down.
Voor elkaar opkomen in WhatsAppgroepen
De uitkomst van het onderzoek is zorgwekkend. „Deze cijfers benadrukken dat groepschats als sociale omgeving voor veel jongeren een enorme impact hebben op hun welzijn,” zegt Rivka Otten van Helpwanted, een hulplijn bij online grensoverschrijdend gedrag. „Het is alarmerend dat jongeren zich na online buitensluiten zo eenzaam voelen. Toch krijgt slechts een klein percentage hulp. Het is essentieel om jongeren de moed te geven om groepsgedrag te doorbreken en zich zo snel mogelijk uit te spreken wanneer zij iets niet oké vinden. De boodschap is duidelijk: Kom voor elkaar op. Ook online.”
De rol van omstanders – en dus met name kinderen – blijkt cruciaal te zijn. Een derde van de jongeren (33 procent) voelt zich weleens onder druk gezet om mee te doen met online uitsluiting. Jongeren willen wel ingrijpen, maar de grootste drempel is de angst voor negatieve gevolgen voor henzelf (64 procent).
„Jongeren bevinden zich in een levensfase waarin sociale bevestiging extreem belangrijk is. Dat maakt hen gevoeliger voor groepsdruk. Juist daarom moeten we jongeren vaardigheden meegeven om die druk te herkennen én deze groepsdruk positief om te buigen”, zo legt sociaal wetenschapper en lector Online Weerbaarheid bij hogeschool Saxion, dr. Remco Spithoven uit.
Rol van scholen
Daarnaast hebben veel jongeren het gevoel dat volwassenen de ernst van het probleem onderschatten.„69 procent van de jongeren geeft aan dat leerkrachten niet doorhebben hoe vaak online uitsluiting voorkomt, en 68 procent van de jongeren vindt dat scholen meer moeten doen om uitsluiting te voorkomen. De Week tegen Pesten, die plaatsvindt van 22 t/m 26 september, is daarom een moment om de dialoog hierover op gang te brengen, zodat leraren en ouders een actieve rol kunnen spelen en er een veiliger klimaat ontstaat voor jongeren”, aldus Marijke van der Zalm van School & Veiligheid.
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
