Door de eeuwen heen hebben miljoenen mensen zich laten behandelen met naalden in de hoop op minder pijn. Van rugklachten tot migraine: acupunctuur wordt vaak gezien als een natuurlijke, veilige én effectieve pijnbestrijding. Maar werkt het echt? Of zit de kracht van de naald vooral tussen de oren?
Metro duikt in het onderwerp. Benieuwd naar andere artikelen over gezondheid? Die vind je hier.
Hoe werkt acupunctuur?
Acupunctuur is gebaseerd op het idee dat er levensenergie (qi) door meridianen in het lichaam stroomt. Door dunne naalden op specifieke punten in de huid te plaatsen, zou deze energie weer in balans gebracht kunnen worden.
Vanuit het westerse medisch perspectief wordt aangenomen dat acupunctuur mogelijk werkt via stimulatie van zenuwen, spieren en bindweefsel. Dat kan de doorbloeding verbeteren en de afgifte van natuurlijke pijnstillers zoals endorfine stimuleren. Hoewel het concept van qi niet wetenschappelijk is bewezen, is er wel veel onderzoek gedaan naar de effectiviteit van de behandeling.
Wat zegt de wetenschap over acupunctuur?
In een uitgebreide literatuurstudie geven de Amerikaanse artsen Robert B. Kelly en Joel Willis (Cleveland Clinic) een overzicht van wat we op dit moment weten. Hun conclusie: acupunctuur kan werken bij bepaalde pijnklachten, maar de gevonden effecten zijn niet altijd relevant of betrouwbaar.
Bij spanningshoofdpijn en migraine zagen de onderzoekers een daling in frequentie en intensiteit van de klachten. Bij migraine bleek acupunctuur zelfs even effectief als medicatie, met minder bijwerkingen.
Voor chronische lage rugpijn bleek acupunctuur in meerdere studies effectiever dan géén behandeling of nep-acupunctuur. Toch waren de verschillen klein. Gemiddeld scoorden patiënten 17 punten lager op een pijnschaal van 100. Of dat in de praktijk ook duidelijk voelbaar is, blijft de vraag.
Acupunctuur wordt zelfs regelmatig gebruikt om vruchtbaarheid te promoten. Een groot aantal studies wijzen erop dat de vruchtbaarheid mogelijk kan worden vergroot door acupunctuurbehandelingen.
Placebo of praktijk?
Toch blijkt keer op keer dat de verschillen tussen ‘echte’ en ‘neppe’ acupunctuur (waarbij op willekeurige punten geprikt wordt) vaak minimaal zijn. Volgens Kelly en Willis wijst dit erop dat een aanzienlijk deel van de werking te verklaren is door het placebo-effect. Verwachting, vertrouwen in de behandelaar en de rituelen rond de behandeling spelen daarbij een belangrijke rol.
Daarnaast zijn de uitgevoerde studies vaak van een matige kwaliteit en onduidelijke betrouwbaarheid. Zo worden bijvoorbeeld veruit de meeste studies uitgevoerd in landen zoals China. Alhoewel dit op zich geen probleem hoeft te zijn, is gebleken dat daar eerder positieve resultaten over Chinese geneeswijzen worden gepubliceerd dan negatieve. De resultaten die de onderzoeken daar laten zien, zijn van groot verschil met die van westerse bodem.
Niet zonder risico’s
Acupunctuur wordt over het algemeen als veilig beschouwd, met zelden ernstige bijwerkingen. In een overzicht van duizenden behandelingen werden vooral milde klachten gemeld, zoals vermoeidheid of een beurs gevoel. Toch zijn er ook zeldzame gevallen van infecties of klaplong gerapporteerd. Daarom is het cruciaal dat de behandeling gebeurt door een goed opgeleide professional.
Conclusie
Acupunctuur is geen wondermiddel, maar ook niet zinloos. Bij sommige pijnklachten kan het verlichting bieden, zeker als onderdeel van een bredere aanpak. Verwacht geen genezing, maar zie het als een mogelijke aanvulling.
Zoals Kelly en Willis het formuleren: „Voor bepaalde patiënten die niet reageren op standaardbehandelingen, is acupunctuur een redelijk alternatief.” En of dat nu de naald is, of het stukje aandacht, maakt misschien niet echt uit.
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
