Opvoeden, hadden we er maar een handleiding voor. Het ouderschap gaat gepaard met zowel intense geluksmomenten als met een hoop kopzorgen. Daarom beantwoordt Sofie Vissers, hoofdredacteur van J/M Ouders en moeder van twee kinderen, wekelijks voor Metro een opvoedvraag van ouders. Deze week de vraag van Ineke (41): „Mijn zoon (6) wil niet poepen op school, hoe ga ik hiermee om?”
Sofie schiet te hulp.
Opvoedvraag: ‘Mijn zoon (6) wil niet poepen op school, hoe ga ik hiermee om?’
„Beste Sofie,
Mijn man, zoon en ik hebben een probleem dat nogal shit is. Onze zoon is 6 en zit in groep 2. Al sinds hij op school zit, poept hij niet op school. Hij komt dan vaak met buikpijn thuis en moet meteen naar de wc. Als ik hem vraag waarom hij dit niet doet, zegt hij dat hij de wc op school vies vindt. Ik vermoed dat mijn man en ik hier een beetje debet aan zijn, wij zijn nogal proper en vinden openbare wc’s ook vaak vies. Ondanks dat wij deze smetvreesachtige taferelen niet wilde overbrengen op onze zoon, denk ik dat hij ons gedrag toch kopieert. Hoe krijgen wij hem toch aan het poepen op school?
Liefs,
Een moeder met buikpijn“
Het antwoord
„Beste Ineke,
Oef, ik krijg al buikpijn als ik eraan denk. Lastig voor je zoon dat hij zijn ontlasting ophoudt op school. Daar kun je flink last van krijgen. Het is een veelvoorkomend probleem, wij krijgen regelmatig vragen van ouders die zich zorgen maken omdat hun kind niet naar een openbare wc wil of durft. Dat is meestal geen onwil van het kind, maar een combinatie van toilet-vermijding (wc’s zijn vies/eng) en aangeleerd voorbeeldgedrag (jullie ‘properheid’). Gelukkig kun je dit probleem met een paar stappen vaak oplossen.
Laxeermiddelen
Ook uit onderzoek blijkt dat dit een veelvoorkomend probleem is. Deze week meldde Metro dat vijftigduizend kinderen in de schoolgaande leeftijd in 2024 één of meer laxeermiddelen gebruikten. Dat blijkt uit gegevens van de Stichting Farmaceutische Kengetallen. Dat is 3,2 procent van de kinderen tussen de 8 en 16 jaar. De medicijnen werden verstrekt door openbare apotheken.
Uit eerder onderzoek, ook van MDL Fonds en het Kinderbuikcentrum van het Emma Kinderziekenhuis van Amsterdam UMC, blijkt dat de helft van de leerlingen niet poept op school (hier lees je wat een goede stoelgang-frequentie is). Dit ‘ophoudgedrag’ als gevolg van vieze en niet-afgesloten toiletten, kan leiden tot ernstige verstopping en incontinentie.
Wat jullie kunnen doen:
- Reset het voorbeeldgedrag thuis.
Zeg expliciet: „Openbare wc’s zijn soms minder schoon, maar met een paar trucjes kun je er prima poepen.” Laat dit ook zien: gebruik op onbekende plekken wc-papier om de bril te checken en af te vegen, was je handen rustig en klaar. Geen ‘iew’-reacties in het bijzijn van jullie zoon, want kinderen spiegelen je gedrag. - Maak een ‘wc-plan’ met school.
- Laat je kind één vaste wc kiezen (het liefst een rustige, goed ventilerende).
- Spreek een vrijbrief af: élk moment naar de wc mogen, ook tijdens instructie.
- Bespreek het probleem op school en vraag om basisvoorzieningen: toiletpapier, zeep, een werkend haakje en eventueel schoonmaakmoment na de pauze. De omgeving doet ertoe.
- Oefen in kleine stapjes. Week 1: samen een paar keer de school-wc bezoeken na schooltijd. Alleen kijken, deur dichtdoen, doorspoelen, handen wassen. Week 2: laat hem ‘droog oefenen’ tijdens school (kort zitten, één tot twee minuten na de lunch). Week 3: het doel is om één keer écht te poepen op school.
- Gebruik een beloningskaart (stickers voor ‘probeerde het’ en voor behaald succes).
- Timing en lichaam helpen.
- Plan toiletmomenten na de lunch (gastrocolische reflex: de darmen komen op gang). Geef een vezelrijk lunchbakje en voldoende drinken mee.
- Zorg voor een voetensteun (krukje/voet op wc-papierrol) zodat de knieën iets hoger staan dan de heupen: dat ontspant de bekkenbodem en maakt persen overbodig.
- Doe een ademhalingsoefening: ‘Blaas de denkbeeldige kaars uit, langzaam uitademen ontspant.
- Schoonmaakkitje
Stop een zakje in zijn tas met vochtig toiletpapier of droge wipes, mini-handgel, eventueel een wc-brildekje. Dat geeft controle en reduceert smetvrees. - Praat als een coach
Houd het neutraal en kort: „Je lichaam geeft een seintje; wc en klaar.” Leg geen druk op („Je móét nu”) en doe geen ondervraging achteraf. Ga successen wel samen vieren: „Goed dat je geluisterd hebt naar je buik.”
Wanneer naar de huisarts?
Als er signalen zijn van verstopping: minder dan drie keer per week poepen, harde/keutelige ontlasting, pijn bij poepen, vieze broeken, buikpijn die aanhoudt of plasproblemen. Dan is medische hulp (soms laxeermiddel op recept) zinnig, terwijl je óók het toiletgedrag en de schoolomgeving aanpakt.
Tot slot
Jullie hebben niets ‘verkeerd’ gedaan; je zoon heeft jullie zorgvuldigheid overgenomen. Draai dat nu om: leer hem praktische hygiënevaardigheden en dapper oefenen. Met een vaste wc, vriendelijke leerkracht-afspraken en een beloningssysteem zie je vaak binnen twee tot vier weken ontspanning en gaat hij ook op school. En onthoud: niet forceren, maar wel consequent blijven en elke kleine stap belonen. Zet hem op!”
Lees op J/M Ouders het persoonlijke verhaal van Sam (39): ‘Mijn kind is bang om te poepen’
Benieuwd naar meer antwoorden op vragen over opvoeding? In deze stukken geven we ook advies:
- Sannes 16-jarige zoon kwam thuis met het nieuws dat hij een meisje, ook 16 jaar oud, zwanger heeft gemaakt. Wat nu?
- Rolien wil graag weer eens op date met haar man, maar de oppas heeft afgezegd. Kan zij haar dreumes en peuter alleen thuislaten?
- Jack (7), de zoon van Emma, heeft vaak geen zin om naar een feestje te gaan als hij uitgenodigd wordt. Moet ze hem dwingen toch te gaan?
- Wat als je volwassen kind niet helpt in het huishouden? Je moet toch samen de boel runnen én je kinderen wat verantwoordelijkheid bijbrengen. Hoe doe je dat?
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
