Wonen is hét thema van deze verkiezingen. Partijen zijn het erover eens dat er iets moet worden gedaan aan het nijpende woningtekort, maar verschillen van mening over de aanpak. Wat staat er in hun verkiezingsprogramma’s over de woningcrisis?
De woningmarkt is oververhit en de huizenprijzen blijven stijgen. Wonen is van alle thema’s het onderwerp waarvan de grootste groep kiezers vindt dat de politiek er prioriteit aan moet geven, peilde Ipsos I&O. Tegelijkertijd is er nog geen partij die zich dit thema in de ogen van kiezers heeft toegeëigend. Bij thema’s als immigratie (PVV), klimaatverandering (GroenLinks-PvdA) en de economie (VVD) is dit wel het geval.
Zo willen de partijen de woningcrisis aanpakken
PVV
De PVV wil de woningcrisis aanpakken met een ‘nationaal crisisplan’. De huren moeten omlaag, het aantal regels moet worden teruggeschroefd en er moet meer worden bijgebouwd.
De partij van Geert Wilders wil ook een einde maken aan de voorrang van statushouders op sociale huurwoningen. En een nogal opvallend plan uit de koker van PVV: de partij wil de Nederlandse publieke omroep saneren en op de plek van het Mediapark in Hilversum een nieuwe woonwijk bouwen.
VVD
De roep om het afschaffen van de hypotheekrenteaftrek klinkt steeds luider. Volgens experts is dit een van de oplossingen voor de woningcrisis. Maar de VVD wil de hypotheekrenteaftrek, een van de heilige huisjes van woningmarktbezitters, ‘gewoon’ behouden. Dat is een „belangrijk instrument om rust te brengen op de woningmarkt”, stelt de partij.
Ook zijn de liberalen van plan om te schrappen in procedures en bureaucratie omtrent het bouwen van woningen. Nu duurt het soms wel tien jaar om een huis te bouwen, dat moet volgens de partij sneller kunnen. De Wet betaalbare huur, die meer huurprijzen reguleert, gaat wat de VVD betreft ook de deur uit.
D66
Als het aan D66 ligt, verrijst in het IJmeer tussen Amsterdam en Almere een volledig nieuwe stad waar 126.000 mensen kunnen wonen. Daarvoor moet een gebied van 2500 hectare worden ingepolderd. De kosten raamt de partij op zo’n 20 miljard euro. „Een investering van formaat”, erkent de partij, die er niet bij zegt waar dat geld vandaan moet komen.
‘IJstad’, zoals D66 de nieuwe stad voorlopig heeft genoemd, moet ruimte bieden aan 60.000 woningen en daarmee een flinke bijdrage leveren aan het oplossen van het „gigantische woningtekort”. Het wordt „een moderne, compacte stad met een mix van stedelijke bouw en veel groen”. In totaal moeten er de komende decennia tien nieuwe steden bijkomen.
GroenLinks-PvdA
Vliegvelden
GroenLinks-PvdA wil meerdere luchthavens sluiten, zodat daar nieuwbouwwijken kunnen worden gebouwd. De linkse fusiepartij noemt Rotterdam The Hague Airport en Maastricht Aachen Airport als voorbeelden.
Sociale huurwoningen
GroenLinks-PvdA vindt ook dat twee derde van de Nederlanders in aanmerking moet komen voor sociale huurwoningen. De partij vindt dat de inkomensgrenzen omhoog moeten om dat te regelen. „Zo krijgen starters en de middenklasse toegang tot betaalbare woningen.”
De partij heeft het over ‘Woningbouwcorporaties Nieuwe Stijl’ die een grote rol moeten krijgen bij nieuwbouwprojecten. GroenLinks-PvdA wil al langer de winstbelasting voor woningcorporaties afschaffen. Jaarlijks moeten de corporaties „tienduizenden woningen extra bouwen”.
De stijging van het aantal mensen dat in aanmerking komt voor een sociale huurwoning, gaat volgens Timmermans niet voor langere wachtlijsten zorgen. Hij denkt dat het snel kan gaan met de bouw van woningen zodra Nederland van het stikstofslot is.
CDA
Het CDA legt de nadruk op de woningcrisis in het concept-verkiezingsprogramma. „Woningzoekende op 1”, staat bovenin het programma getiteld ‘Bouwen op vertrouwen’. Waar bij de vorige verkiezingen nog een straat in ieder dorp moest worden bijgebouwd, is dat nu een „wijkje erbij”.
Volgens het CDA moet het mogelijk zijn om zonder vergunning ‘mantelzorgwoningen’ op het eigen erf te bouwen. Ook werkgevers moeten ruimte krijgen om op hun eigen terrein te bouwen. Voor de bouw van hofjes moet een landelijk plan komen.
ChristenUnie
De ChristenUnie wil in de komende tien jaar 20 miljard euro investeren in het bouwen van huizen. Het gaat om 10 miljard euro eenmalig en daarbovenop jaarlijks 1 miljard euro per jaar om woningcorporaties meer mogelijkheden te geven om betaalbare huizen te bouwen.
De eerste 10 miljard euro moet worden gebruikt om de uitvoeringscapaciteit bij overheden te vergroten, waardoor meer kan worden gebouwd, aldus lijsttrekker Mirjam Bikker. Ze wil dat ook provincies en gemeenten van die investering profiteren.
De bouwplannen van de ChristenUnie komen op verschillende punten overeen met het kabinetsbeleid omtrent de woningcrisis. De partij wil dat twee derde van de huizen die de komende jaren gebouwd worden betaalbaar is en dat ongeveer de helft daarvan sociale huur wordt. Jaarlijks moeten er 100.000 woningen bij komen om zo snel mogelijk het tekort weg te werken. Daarom moet er ook een nieuw langetermijnplan komen van het ministerie van Volkshuisvesting.
NSC
Om de woningbouw te versnellen wil NSC een fonds van 2 miljard euro oprichten. Huizenkopers moeten minder overdrachtsbelasting gaan betalen. NSC pleit voor behoud van de hypotheekrenteaftrek. Over dat laatste nam de partij in haar vorige programma geen standpunt in. Huren in de sociale sector mogen wat NSC betreft jaarlijks alleen met de inflatie stijgen, in de vrije sector mag daar nog een procent bij.
SP
De SP wil 1 miljoen betaalbare huurwoningen bouwen. Dat wil de partij doen „door nieuwbouw, door renovatie en door het aanpakken van leegstand”. Ook moet er volgens de SP een huurbevriezing komen om de woonlasten te verlagen en moeten alle huurwoningen bij verenigingen ondergebracht worden.
BBB
De BoerBurgerBeweging (BBB) wil dat woningbouwprojecten sneller van de grond komen en pleit voor grootschalige woningbouw buiten de stad. De partij wil woningcorporaties stimuleren om per jaar 30.000 nieuwe huurwoningen laten bouwen.
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
