De VVD zakt in de laatste peiling van onderzoeksbureau Ipsos I&O nog verder weg. PVV is virtueel nog steeds de grootste partij en CDA streeft GroenLinks-PvdA voorbij. Hiermee is een kabinet-Bontenbal dichtbij.
Op 29 oktober gaat Nederland naar de stembus voor de Tweede Kamer-verkiezingen.
PVV aan kop, CDA stijgt
PVV staat met 31 zetels aan kop. De partij nam in ook de laatste peiling van EenVandaag enige afstand van GroenLinks/PvdA. Dat zou komen door de schokkende moord op de 17-jarige Lisa. Maar Ipsos I&O stelt dat de moord op Lisa door nieuwe kiezers niet wordt genoemd als reden om op PVV te stemmen. PVV-kiezers vinden dat de partij de enige is die immigratie tegengaat, en dat dat niet is gelukt in kabinet-Schoof wordt anderen verweten.
Daarna volgt CDA (25), die zich hiermee zich voor het eerst sinds 2006 virtueel bij de top twee voegt. De partij heeft zich definitief hersteld na eerdere electorale klappen (na de Tweede Kamerverkiezingen van 2023 hield het CDA vijf Kamerzetels over) en profiteert van de populariteit van partijleider Henri Bontenbal. Kiezers zien het CDA als een degelijke, betrouwbare, stabiele middenpartij met een betrouwbare lijsttrekker.
VVD zakt verder weg
GroenLinks-PvdA zou nu kunnen rekenen op 23 zetels. Dat is iets minder dan bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2023 (toen 25) en een stuk minder dan in juni (29). Kiezers stemmen op de partij omdat ze een socialer en/of duurzamer beleid willen.
De VVD glijdt verder weg en komt nu uit op 15 zetels. Dat waren er nog 24 in 2023 en 20 in juli. De partij lijdt onder de dalende waardering voor lijsttrekker Dilan Yesilgöz. Yesilgöz ligt al langer onder vuur. D66 (van 12 naar 11) en JA21 (van 7 naar 9) naderen de liberalen. JA21 wordt door haar kiezers vaak gezien als het redelijke rechtse alternatief voor PVV of VVD.
NSC blijft staan op 1 zetel (dat waren er 20 in 2023). BBB staat op 6 zetels (4 in juli). PvdD blijft staan op 6 zetels. Dat zou een verdubbeling ten opzichte van 2023 betekenen.
Coalitie vormen wordt héél lastig
De formatie lijkt nu al een hoofdpijndossier te worden, net als de drie vorige kabinetsvormingen. Om tot een meerderheidscoalitie te komen zijn minstens vijf partijen nodig. De CDA en de VVD hebben regeren met de PVV uitgesloten. Het is daardoor onwaarschijnlijk dat Geert Wilders premier wordt. Yesilgöz zei eerder deze week dat ze een kabinet met GroenLinks-PvdA „niet ziet gebeuren”.
Er zijn, als je deze peiling in acht neemt, grofweg drie opties. Allereerst: links zonder de VVD (CDA, GroenLinks-PvdA, D66, SP, Partij voor de Dieren, ChristenUnie en Volt). Dan is er een centrumrechts kabinet mogelijk, waar Yesilgöz van droomt, met CDA, VVD, D66, JA21, BBB, Volt, SGP en ChristenUnie. Mochten de VVD en GroenLinks-PvdA toch willen samenwerken, dan zouden zij samen met D66, CDA en een kleinere partij als Volt of Christenunie een meerderheid kunnen vormen.
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
