De introductieweken zijn voorbij en het nieuwe collegejaar is officieel begonnen. Wie de afgelopen tijd door een studentenstad liep, kon er niet omheen: groepen eerstejaars in dezelfde T-shirts of truien, vaak bedrukt met het logo van een studie of vereniging.
Maar wat doet dat eigenlijk met ons, zo’n matchende outfit?
Groepsgevoel door matchende shirts
Op campussen en pleinen zijn de shirts inmiddels bijna een traditie. Ze maken meteen duidelijk bij welke groep je hoort en dat is volgens modepsycholoog Anke Vermeer geen toeval.
„Voor eerstejaarsstudenten zijn introweken vaak spannend. Een matchende outfit kan de drempel verlagen om contact te maken, omdat je sneller onderdeel bent van een groep of in de groep wordt opgenomen. Daarnaast valt de kleding vaak op en staan er soms grappige teksten op. Hierdoor word je als groep sneller aangesproken, wat ook uitnodigt tot contact.”
Erbij horen en minder stress
Het effect gaat verder dan alleen herkenbaarheid. „Door je te kleden naar de groep, verminder je de angst om buitengesloten te worden”, legt Vermeer uit. „Zo’n outfit geeft je een gevoel van veiligheid en zelfvertrouwen en maakt het makkelijker om aangesproken te worden. Je valt op, je laat zien dat je bij een groep hoort, en dat verlaagt de drempel tot onderling contact.”
Dat verklaart waarom niet alleen studenten, maar ook sportteams, festivalgangers, vakantiegangers en vriendengroepen graag matchende outfits dragen. Het is een visuele manier om te zeggen: ik hoor erbij.
Dat erbij horen gaat een stuk verder dan alleen een matchende outfit dragen. Ander onderzoek wees uit dat het samen geloven in complottheorieën ook voor een onderlinge band zorgt.
En hoe zit het met schooluniformen?
Hoewel matchende kleding in de studententijd vooral vrijwillig en vooral voor de leuk is, ligt dat bij schooluniformen heel anders. In landen waar ze verplicht zijn, is het idee vaak dat ze statusverschillen verkleinen en pesten tegengaan.
Toch wijst Vermeer erop dat er ook binnen het systeem van schooluniformen nieuwe vormen van onderscheid kunnen ontstaan. „Sommige ouders kunnen zich meerdere sets veroorloven, waardoor hun kind altijd in een fris en netjes ogend uniform naar school gaat. Andere ouders hebben misschien maar één set, die door veelvuldig dragen sneller slijt. Dat kan ertoe leiden dat sommige kinderen zich alsnog anders of minder voelen, ook al dragen ze technisch gezien hetzelfde uniform.”
Volgens Vermeer zouden schooluniforms in Nederland minder goed werken: „We zijn vrij individualistisch en sterk gesteld op onze persoonlijke vrijheid. Een uniform kan dan juist weerstand oproepen.” Dus of we allemaal massaal aan de schooluniformen of werkkleding moeten? Zo’n vaart zal het niet lopen.
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
