De bibliotheek is al een tijdje onderwerp van zorgen: het aantal leden en uitleningen nam de afgelopen jaren flink af en er werd sterk op bezuinigd. Maar nu lijkt het tij gekeerd te zijn: de bibliotheek is populairder dan ooit. Nog nooit waren zoveel kinderen en jongeren lid, zo blijkt uit recente cijfers van de KB (de nationale bibliotheek) en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
In 2024 waren maar liefst 2,4 miljoen kinderen en jongeren lid. In totaal was ruim één op de vijf inwoners van Nederland vorig jaar lid van de bibliotheek. Daarnaast is er ook online een forse groei te zien: er worden steeds vaker e-books (5,8 miljoen in 2024) en luisterboeken (2,6 miljoen in 2024) gehuurd. De stijgende lijn in ledenaantallen was ook in 2022 en 2023 al zichtbaar, maar nu wordt pas duidelijk hoe groot de ledenstijging is.
Verklaring voor toenemende populariteit bibliotheek
De stijging kent een logische verklaring: vanaf 1 juli 2022 kan iedereen onder de 18 jaar gratis lid worden van de bibliotheek, wat heeft gezorgd voor een forse toename van het aantal leden. Daarnaast is de bibliotheek ook voor 18-plussers steeds vaker gratis of goedkoper. Rotterdam begon dit jaar, als eerste stad van Nederland, zelfs met een volledig gratis lidmaatschap voor iedere inwoner.
Tot slot worden er ook steeds vaker maatschappelijke activiteiten in de bibliotheek georganiseerd, die voor meer publiek zorgen. Denk bijvoorbeeld aan lessen in mediawijsheid, digivaardigheidscursussen en taaloefengroepen. In 2024 organiseerden de bibliotheken in totaal bijna 398.000 activiteiten, wat een stijging is van 18 procent ten opzichte het jaar ervoor. Aan die activiteiten deden zo’n 5,4 miljoen mensen mee. Ook in het aantal vrijwilligers is een stijgende lijn te zien: in totaal telde de bibliotheek in 2024 28.000 vrijwilligers, wat een stijging is van 6 procent.
Ingegrepen door overheid
De overheid zag zich eerder genoodzaakt in te grijpen, toen bleek dat er steeds meer bibliotheken verdwenen. Om daar verandering in te brengen, krijgen veel gemeenten niet alleen extra geld, maar ook een ‘zorgplicht’ (een wettelijke taak) die hen verplicht om ervoor te zorgen dat er voldoende en volwaardige bibliotheken zijn. Daarnaast zal er in de toekomst jaarlijks tot vijftig miljoen euro worden gestoken in de ‘Bibliotheek op school’, waardoor lezen ook op school wordt bevorderd.
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
