Eén op de vijf zzp’ers overweegt te stoppen door de verscherpte handhaving op schijnzelfstandigheid, blijkt uit nieuw onderzoek. De roep om meer duidelijkheid wordt steeds luider.
De Belastingdienst handhaaft sinds 1 januari de regels tegen schijnzelfstandigheid actiever. Werkgevers kunnen een naheffing krijgen als blijkt dat ze zelfstandigen inhuren voor werk dat in een vast dienstverband moet worden gedaan. Boetes worden dit jaar nog niet uitgedeeld.
Uit onderzoek van Bovib, HeadFirst Group, NBBU, PZO, RIM, SoloPartners, Temper en YoungOnes onder bijna 2300 zzp’ers blijkt dat 19 procent overweegt om te stoppen als zelfstandige.
Resultaten onderzoek
Het grootste struikelblok is de onduidelijkheid. Het is voor ruim de helft van de zzp’ers (58 procent) niet duidelijk of zij volgens de huidige wet- en regelgeving nog mogen en kunnen werken als zelfstandige. Vooral zelfstandigen in de vakgebieden engineering & techniek, onderwijs en management & organisatie hebben hier last van. Dat geldt voor respectievelijk 80, 79 en 77 procent.
Daarnaast zorgt de handhaving op schijnzelfstandigheid óók voor onduidelijkheid bij opdrachtgevers. Hierdoor ontstaat er twijfel over het inhuren van zelfstandigen. Twee op de vijf zzp’ers (38 procent) geven aan hierdoor opdrachten mis te lopen. Zzp’ers met twee tot vijf opdrachtgevers ervaren het vaakst twijfel (43 procent). Zzp’ers in de zorg (38 procent) en ICT-branche (37 procent) ondervinden daarentegen vaker dat hun huidige opdrachtgever hen niet meer wil inhuren.
Drie op de vijf zzp’ers vermoeden of weten zeker dat hun opdrachten als zelfstandige zijn afgenomen als gevolg van de aangescherpte controle door de Belastingdienst (59 procent). Vooral zelfstandigen uit de vakgebieden ict (56 procent), HRM & P&O (53 procent) en zorg (51 procent) geven dit aan. Ook zzp’ers met één opdrachtgever (48 procent) en degenen met twee tot vijf opdrachtgevers (42 procent) hebben hier last van.
Onduidelijkheid maakt het voor zzp’ers ingewikkeld
„Er is natuurlijk al een hele tijd heel veel te doen over de zzp’ers in Nederland. We horen al langer dat de onduidelijkheid het heel ingewikkeld maakt voor zzp’ers en organisaties die met zzp’ers willen werken”, legt Marion van Happen, CEO van HR-tech dienstverlener HeadFirst Group, aan Metro uit. „De handhaving op schijnzelfstandigheid zorgt voor onduidelijkheid én onzekerheid.”
Ze hoopt dat de politiek met de resultaten aan de slag gaat. „Als je geen verduidelijking geeft aan ondernemers, dan blijft het ingewikkeld. De arbeidsmarkt in Nederland is al jaren krap en blijft ook heel krap. Met de komende vergrijzing moeten we dit soort zaken gewoon beter inrichten, oplossen en zorgen dat we klaar zijn voor de toekomst.”
Ze ziet in de praktijk ook dat veel bedrijven huiverig zijn om zzp’ers in te huren. „Je mág gewoon met zzp’ers werken”, drukt ze hen op het hart. „Er zijn alleen wat regels aan verbonden.”
Initiatiefwetsvoorstel rondom schijnzelfstandigheid
De partijen VVD, D66, CDA en SGP kwamen in april van dit jaar zelf met een initiatiefwetsvoorstel dat zzp’ers meer duidelijkheid moet verschaffen. Hiermee willen ze een einde maken aan de verwarring die is ontstaan over wanneer er sprake is van schijnzelfstandigheid. De indieners willen dat een aparte commissie helpt bij het bepalen of iemand echt zelfstandige zonder personeel (zzp’er) is, of eigenlijk verkapt in dienst is. Ook hanteert het wetsvoorstel een uitgangspunt waarbij ‘de werkende’ zelf centraal staat, in plaats van de opdracht of arbeidsovereenkomst.
Van Happen juicht dit initiatiefwetsvoorstel toe. „Ik denk dat het heel verstandig is om daaraan te werken, om duidelijk kaders te scheppen. Wanneer ben je wel een ondernemer? Wanneer ben je een werknemer?”
Criteria voor zzp’ers
Ondanks dat veel zzp’ers er mee willen stoppen, verwacht Van Happen niet dat iedereen zich zomaar gewonnen geeft. „Ik denk dat zzp’ers zeker onderdeel van de arbeidsmarkt blijven. Mensen gaan niet zomaar terug in loondienst. Veel zelfstandigen kennen een grote mate van werkgeluk.”
Zzp’ers kunnen er, te midden van alle onduidelijkheid, in ieder geval voor zorgen dat ze voldoen aan een aantal criteria. „Je staat ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, je investeert in je onderneming en je doet je sales om opdrachten binnen te halen. Dat kun je zelf doen en zou je ook mogen verwachten van een ondernemer.”
De handhaving op schijnzelfstandigheid is dan misschien een hoofdpijndossier, er zijn volgens Van Happen óók voordelen. „Ik denk dat je het kaf van het koren kunt scheiden. Wat dat betreft doet de handhaving zijn werk.” Ze wijst op de daling van het aantal zzp’ers in de kinderopvang en het onderwijs, waar mensen massaal terugkeren in loondienst.
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
